تازه سرليکونه
د (نيکمرغه مېرمن) نورې ليکنې
تازه سرليکونه
بېلابېلې ليکنې
حیاء
 
  February 1, 2014
  0

 لیکنه: احسان الربي انفال


د اسلام دراتګ سره سم و انسانانوته بېلا ، بېل سوغاتونه راوړل ، چي په هر سوغات کي يې د انسانانو د دينوي او اخيروي ژوند بې شمېره ګټي نغښتي دي ، چي د هغو دجملې څخه يوه تحفه د حياء جامه ده ، چي و انسانانو ته يې ورکړې ده ، ترڅو انسانان دا پتمنه جامه په تن کي او ځانونه په وپسولي د بې حيايي او د فحشاء د هلاکونکو زهرو څخه ځان وساتي او پر ځاى يې د حياء ، غيرت ، پت او عزت پياله پر سر پورته کړي . 
 
            اسلام په هر ځاى او په هروخت انسان حياء ته را دعوتوي او د بې حيايي او فحشاء څخه يې منع کوي ، چي د همدې حياء په برکت سره انسان خپل ځان او ټولنه د حيوانانو څخه بېلوي او ځان ته نړۍ جوړوي . او همدا حياء ده ، چي د ساليمي ټولني د جوړول سر چينه جوړوي په حديث شريف کي راځي :
 
 عن عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ قَالَ : قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْحَيَاءُ لاَ يَأْتِي إِلاَّ بِخَيْرٍ وفي رواية الحياء خير کلهُ .(بخاري مسلم ) 
 
 ژباړه : حضرت عمران بن حصين  رضي الله عنه وايي : رسول الله صلی الله علیه وسلم  وفرمايل : حيا له خير او نېکۍ څخه ماسيوا بله خبره نه پيدا کوي . او په بل روايت کي بيا داسي ويل سوي دي : د حياء ټول شکلونه ښه دي . ( بخاري او مسلم )
حياء او ايمان 

رسول الله صلی الله علیه وسلم  حياء د ايمان يوه برخه ګڼلې ده :
 الإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الأَذَى عَنِ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنَ الإِيمَانِ ».( بخاري او مسلم )
 
ژباړه :  ايمان څه د پا سه اويا (٧٠ ) ښاخونه لري خورا ښه يې لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ويل ، او ادنا (کښته ) يې د خلکو د لاري څخه د ضرري شيانو ليري کول دي او حياء د ايمان يو ښاخ دئ . 

 د مشکواة شريف په څلورم جلد (٤٨٥٦) نمبر حديث کي راځي : 
 

عن ابي هريرة قال : قال رسول الله صلى الله عليه و سلم الحياء من الإيمان والإيمان في الجنة والبذاء من الجفاء والجفاء في النار . 

ژباړه : حضرت ابو هريره  رضي الله عنه  وايي : چي رسول الله صلی الله علیه وسلم  وفرمايل : حياء د ايمان يو برخه ده او ايمانداره به وجنت ته ځي او بې حيايي د بدۍ څخه ده او بدکاره سړى به ودوږخ ته ځي . ( احمد او ترمذي)

 

 
کفار او د حياء په وړاندي د هغو مبارزه 


           دا د لمر په شان روښانه ده ، چي د اسلام د سپېڅلي دين د اعلانېدو سره سم د اسلام دښمنانو په شومو او کرغېړنو د سيسو او توطيو لاس پوري کړئ او تر خپله وسه يې هڅه کړې ، چي په مختلفولارو سره د اسلام د خپرېدو مخه ونيسي نو د هيڅ ډول ذلالت او سپکاوي څخه يې لاس نه دئ اخستئ او تر خپله وسه يې د ذلالت څخه ډکي د سيسې د اسلام پر ضدکارولي دي ، چي يوه د هغو څخه  د حياء له منځه وړل او پر ځاى يې د بې حيايۍ تخم کرل دي . 

 دا چي حياء د ايمان يوه بر خه ده نو د اسلام دښمنان تل په دې هڅه کي دي ، چي د حياء په له منځه وړلو سره د مؤمن مسلمان ايمان ته ضرر  ورسوي ، د ټولني څخه يې حياء ، اسلامي دود او دستور پورته کړي او پر ځاى يې مسلمان ملت ته فحشاء ، بې حيايي او شهوت پرستي ډالۍ کړي ، چي دا د کفارو يوه ستره وسيله ده . 
 
            حجاب ، چي د اسلام د سترو اواميرو څخه شمېرل کېږي او د حياء په قايمه ولو کي ستره ونډه لري ، د اسلام دښمنانو په ښکاره يرغل پر وکړ ، چي څرګند ثبوت يې د فرانسې د ولس مشر سرکوزي هغه ويناده ، چي ويل يې : اسلامي حجاب بايد له منځه ولاړسي دا ځکه چي دا دښځو په ازادۍ کي ستر خنډ دئ .

          ډېر د تعجب خبره ده ، چي د ښځي عزت ساتل ، ټکرى يې پر سر ور اچول دوحشي سترګو څخه يې خوندي ساتل د ښځي په ازادۍ کي خنډ ګرځي خو هغوته د حيوانانو په څېر ژوند ورکول يعني بربنډ ګرځېدل ، بې عصمته کول په نړۍ والو بازارونو کي د لالۍ ته وړاندي کول ، د هغوئ څخه خپلي وحشي ، شهواني او حيواني غوښتني پوره کول د ښځي حق او ازادي بولي ، د دې څخه يې بل هيڅ مطلب نه دئ بېله دې څخه ، چي مسلمان امت کمزورى کړي . 

            د کلسيا د پردو ترشا پټ رازونه  چي ( د اشوک کولن يانګ ) د کلسيا د نړۍ والي اتحاديي د پخواني منشي  چي وروسته يې اسلام قبول کړ ، ويناوي دي او بيا وروسته په پښتو د يوې رسالې غوندي  خپورسوئ دئ ديوې پوښتني په جواب کي وايي ( موږ چي به د يو دينداره مسلمان وعسايت ته اړول غوښتل نو د نفسي غوښتنو ، شهرت ، مقام او ښځي څخه مو کار اخستى . 

           جلال العلم په خپل کتاب کي (د لوېديځ مشران وايي اسلام او مسلمانان له منځه يوسى ) د غزې د لوېځي غاړي د يوکس د کيسې له مخي ليکي : د صهونيستو واکمنو د پلان سره سم عرب ځوانان د سيند پر غاړه د يهودو ښځوسره ناستي ته را بلل کېږي او يهودي ښځي دا ځوانان زناته هڅوي او همدا رنګه په همدې کتاب کي راځي ( دغزې لوېدېځ طرف ته بربنډ او بې حياء فلمونه ورته ښودل کېږي او د هغو سترو کار ځايونو سره ، چي عرب ځوانان کار پکښي کوي هلته يې د بې حياء او فاحشو ښځو له پاره ځايونه او کورونه جوړ کړي دي ، چي دا بد لمني او فاحشې ښځي و عربو ځوانونوته ځانونه په واک کي ورکوي . 

 

 بې حيايي او د هغه تاوانونه


               لکه څنګه ، چي يوه کورنۍ د حياء په جامه پټه او سنګار وي نو د ژوند خوند او مزه يې هم زياته وي ، عزت او ابرويې پر ځاى پاته وي ، دميني او محبت په خاورينه نړۍ کي د ژوند شپې سباکوي  خوکله ، چي يې پرځاى د بې حيايي مزى ټنګېږي هغومره يې عزت له منځه ځي او د ميني او محبت څخه محرومه کيږي ، سوکالي او ارامي ورڅخه کوچ کوي او پر ځاى يې حيوانيت ورته غيږ پرانيزي او د حيوان غوندي ژوند غوره کوي او د حيواناتو غوندي ، مور ، خور ، عمه او خاله ور باندي فرق نه کوي ، چي څرګند مثال يې موږ په غربي نړۍ کي وينو ، چي داسي اعمال سرته رسوي چي انسانيت خوڅه حيوانان يې لا هم په ليدلو له شرمه څخه سترګي پټوي . يو شاعر وايي :                                    
                                         ښــــايسته سترګي هغه چـــــــي باحياء وي 
                                        بې حياء سترګي به څه کړې چي زيبآوي 

 

 
رسول الله صلی الله علیه وسلم  او حياء 


               علامه شبيلي نعماني  رحمة الله علیه  په خپل ( نبوي اخلاق ) نومي کتاب کي د حديثونو د صحيحو کتابونو په حواله ليکي ، چي ( رسول الله صلی الله علیه وسلم  د پيغلونجونو څخه هم زيات حياء ناک وو . ) او سيد سلمان ندوي په خپل کتاب ( سيرة النبي شپږم جلد د اخلاقو په برخه ) کي ليکي : رسول الله صلی الله علیه وسلم  د يو سترمني پيغلي انجلۍ څخه زيات حياء ناک وو. د چا سترګوته يې د شرم او حياء څخه نه کتل او چي کله به تکليف پر راغى هم به يې د حياء څخه څه نه ويل ، د ضرورت د رفع کولو له پاره خاص ځايونه نه وه نو دى مبارک به د مکې څخه په درې ميله فاصله ليري تله او ده مبارک به ويله بايد که مسلمان يوازي هم وي نو بايد د حياء لمن پرېنږدي ، د لڅوالي او بر بنډوالي څخه ځان وژغوري ، ځکه چي ستاسي سره داسي ملايکي سته ، چي هغه ستاسي څخه يوازي د اوداس ماتولو او مباشرت کولو په وخت کي جلاکېږي ، نو دهغو څخه حياء وکړئ او د هغو خيال وساتئ دا چي رسول الله صلی الله علیه وسلم  د حياء يوه نمونه وه نو د هغه د حياء د ټولو بيلګو د راوړلو څخه عاجز يو او هم دومره کفايت کوي . 

          لمونځ چي د اسلام د عظيمو عبادتونو څخه شمېرل کېږي او داسلام دوهمه بناء او بنسټ دئ ، د حياء په قايمولوکي ستره ونډه لري کله ، چي يو مسلمان د الله جل جلاله  په حضور کي د رېږي يعني لمونځ کوي نوپر ده واجب ده ، چي خپل عورت پټ کړي دا ځکه د عورت پټول د لمانځه د شرطونوڅخه يو شرط دئ ، که چيري په لمانځه کي د چا عورت لڅ سي نو لمونځ يې فاسد دئ او بايد راوې ګرځوي . 

 

ايا په دين کي شرم سته؟


          دا چي حياء د انسان د فطرت څخه ده ، خو په ځينو ځايو نو لکه د ديني علم په حاصلولوکي بايد د انسان خنډ ونه ګرځي ، ځکه  چي دا شرعي حياء نه بلل کېږي او نه هم بايد د حياء له مخي د حق د ويلو څخه وګرځي . 
 

          سيد سليلمان ندوي د سيرة النبي د اخلاقو په برخه کي د بخاري شريف په حواله ليکي
 
: إِنَّ اللَّهَ لاَ يَسْتَحِي مِنَ الْحَقِّ. 
 

 ژباړه : الله  جل جلاله  د حق په څرګندولو نه شر مېږي . او په همدې کتاب کي را ځي ، چي حضرت عايشه رضي الله عنها  وايي : د انصارو ښځي څومره ښې ښځي وې ، چي د دين د حاصلولو د لاري څخه به هغه حياء نه سواى منع کولاى .

ماخذ: تعلیم الاسلام مجله، ۸ ګڼه
 

سرته