څانګه: چاڼ شوي مضامين نيټه: September 3, 2016
       
د ذوالحجي لس طلایي ورځي

 د ذوالحجي لس طلایي ورځي

لیکوال: علي الله متوکل الرحمن

انسان لږ عمر لري، بیا پدې خپل لږ عمر کي د ژوند په چارو هم بوخت وي، کله خوشحالي لمانځي، کله بیا د غمونو سره اخته وي، کله په تجارت پسي مسافر وي او کله بیا په کوم بل څه. مطلب داچي د یوي خوا دونیوي کارونو کي انسان راګیر وي، او د بلي خوا بیا شیطان انسان ته دونیا ښایسته کوي او نه پریږدي چي د رب عبادت وکي.
 
د انسان و طبیعت او فطرت ته په کتو سره الله ﷻ په لنډو وختونو کي د ډیر ثواب وعده کړي ده، د قدر یوه شپه یې په څه د پاسه دري اتیا کاله ورته شمارلي، د روژي میاشت یې ورکړي، د اخترونو شپي یې ورکړي او د ذوالحجي لس یې د ثواب ګټلو ښه موقع ورته ګرځولي. 

د ذوالحجي د لسو شپو فضیلت
الله ﷻ قسم په کړی دی: په هر هغه څه چي الله رب العزت قسم وکړي هغه ډیر لوی او عظیم څه وي، نو ذوالحجه هم یو د هغو څخه ده چي الله ﷻ قسم ورباندي کړی دی:
﴿وَالْفَجْرِ وَلَيَالٍ عَشْرٍ﴾ 
د ابن عباس رضي الله عنه څخه روايت دى چي له وليال عشر څخه د ذي الحجي لس ورځي مراد دي.
امام المفسرين علامه ابن کثير رحمه الله ويلي: د (( ليال عشر)) په مصداق کي د ذوالحجي لس شپي اخستل تر ټولو غوره مصداق ده.
 
ددې ورځو ثواب د شهېدیدو سره یو شان دی: عن ابن عباس رضي الله عنهما قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: (ما من أيام العمل الصالح فيها أحب إلى الله من هذه الأيام ـ يعني أيام العشر ـ قالوا: يا رسول الله، ولا الجهاد في سبيل الله؟ قال: ولا الجهاد في سبيل الله، إلا رجل خرج بنفسه وماله ثم لم يرجع من ذلك بشيء) [رواه البخاري].
 
په دنيا کې ددي ورځو ( د ذوالحجي د اولو لسو ورځو) په څیر نوري ورځي نه سته چي الله تعالى ته په کښي نيک عمل ډير خوښ وي، صحابه کرامو ورڅخه پوښتنه وکړه يارسول الله ! د جهاد في سبيل الله نه هم ( په دي ورځو کي عمل کول ) ډير غوره ده، هغه ورته وفرمايل: جهاد في سبيل الله هم ددې ( ورځو نيک عمل ته )) نه سي رسيدلى ، مګر هغه مجاهد چي  جهاد ته له خپل ځان او مال سره لاړ شي او يو هم بيرته را نه وړي ( يعني ځان او مال قربان کړي).
 
علامه بدر الدين العيني رحمه الله د دې حديث په تشريح کي وايي چي: دا حديث پر دې دلالت کوي چي دا لس ورځي د ټول کال غوره ورځي دي، نو له همدي امله که چا نذر ومانى چي زه به د کال په غوره ورځو کي روژه نيسم نو پر دې سړي د دغو ورځو روژه لازمه ده؛ ځکه دا د ټول کال هغه غوره ورځي دي.
ټول عبادتونه په همدغو ورځو کي دي: حافظ ابن حجر رحمه الله د دې ورځو د فضيلت دليل داسي وايي: والذي يظهر أن السبب في امتياز عشر ذي الحجة لمكان اجتماع أمهات العبادة فيه ، وهي الصلاة والصيام والصدقة والحج ولا يتأتى ذلك في غيره 
ژباړه: د ذي الحجي د لسو ورځو د بهتري سبب دا دى چي په دې کي لوى لوى عبادتونه را جمعه سوي دي لکه لمونځ، روژه، صدقه، او حج له دې څخه پرته په نورو ورځو کي داسي عبادتونه نه دي راغلي.
 
د ذوالحجي د لسو ورځو نیک اعمال:
پدې ورځ هر نیک عمل کول ثواب لري خو علماء کرامو په خپلو کتابونو او ویناوو کي دغه لاندي ذکر کړي دي:
 
الف. حج او عمره ادا کول: پدې لسو ورځ کي ځاګړی عمل حج او عمره ده کچیري یې څوک توان او طاقت ولري نو حج او عمره دې وکړي ځکه رسول ﷺ فرمایي: العمرة إلى العمرة كفارة لما بينهما، والحج المبرور ليس له جزاء إلا الجنة (متفق عليه).
 
ب. روژه نيول: نبي کريم صلى الله عليه وسلم د دې ورځو د عمل صالحه ترغيب کړى دى او روژه تر ټولو غوره عمل دى. عن هُنَيدَة بنِ خالدٍ عن امرأته قالت حدثتني بعضُ أزواج النبي صلى الله عليه وسلم : أن النبي صلى الله عليه وسلم كان يصومُ عاشوراءَ وتسعاً من ذي الحجة وثلاثةَ أيام من كل شهر ... (امام أحمد او أبو داود او النسائي)
 
ژباړه: هنيد ابن خالد د خپلي ښځي څخه روايت کوي چي هغي ويل چي وماته د نبي صلى الله عليه وسلم ځينو بي بي ګانو ويلي دي چي نبي صلى الله عليه وسلم د عاشورا او د نهو ورځو د ذي الحجي او د هري مياشتي څخه دري ورځي روژه نيوله.
 
 
علامه نووي رحمه الله د ذوالحجي د روژو په هکله وايي: صيامها مستحبٌ استحباباً شديداً.
ژباړه: د دې ورځو روژه ډيره ټنګه مستحب ده.
رسول ﷺ فرمایي: صيام يوم عرفة احتسب على الله أن يكفر السنة التي قبله والتي بعدهژباړه:  زه د الله نه اميد لرم چې د عرفي په روژي باندي د مخکيني کال او ورستني کال ګناهونه معاف سي (رواه مسلم)
 
ج. تکبیرونه او اذکار ویل: په د غو ورځو کي د تکبير، تهليل او تحميد ويل په احاديثو کي راغلی دی. د ابن عمر رضي الله عنهما څخه روايت دی چي نبي کريم صلى الله عليه وسلم فرمايل: ما من أيام أعظم عند الله ولا أحب إليه العمل فيهن من هذه الأيام العشر، فأكثروا فيهن من التهليل والتكبير والتحميد (رواه احمد)
ژباړه: تر دې ورځو پر الله عزتمني ورځي نسته او نه په دغو ورځو کي تر عمل کولو بل محبوب عمل سته، نو په دغه ورځو کي تهليل، تکبير او تحميدډير واياست.